Ulica Mariacka — deptak Katowice — rozrywka

W skrócie

Deptak długi na 378 metrów, zamknięty dla samochodów w 2008 r., zakończony neogotyckim kościołem Mariackim z lat 1862–1870 o wieży wysokiej na 71 m. Za dnia zwykła śródmiejska ulica z kawiarniami, wieczorem najgęstsze skupisko lokali w centrum Katowic. Lokale gastronomiczne w mieście mogą być otwarte całą dobę, więc hałas jest tu tematem realnym, a nie folklorem.

Przebieg ulicy i pochodzenie nazwy

Mariacka ma 378 metrów długości. Zaczyna się przy skrzyżowaniu z ulicami Dworcową i Andrzeja Mielęckiego, krzyżuje się z ulicą św. Stanisława oraz ulicą Francuską i kończy przy placu bł. ks. Emila Szramka, pod kościołem Mariackim. Od płyty Rynku dzieli ją krótki odcinek ulicy Dworcowej — deptak nie wychodzi wprost z rynkowej pierzei, choć na mapie wygląda to na jeden ciąg.

Ulicę wytyczono w drugiej połowie XIX wieku, według planu regulacyjnego Nepilly'ego z 1875 r. W latach 1876–1922 i ponownie 1939–1945 nosiła nazwę Richard-Holtze-Straße, nadaną na cześć Richarda Holtzego, ówczesnego przewodniczącego rady miejskiej. Polska nazwa pochodzi od kościoła zamykającego oś widokową ulicy.

Przebudowa na deptak w 2008 roku

Samochody zniknęły z Mariackiej w 2008 r. Ulicę zamknięto dla ruchu w maju, a gotowy deptak oddano pod koniec roku. Przebudowa kosztowała około 12 milionów złotych z budżetu miasta i objęła wymianę uzbrojenia podziemnego, nową nawierzchnię z płyt granitowych, oświetlenie oraz nasadzenia drzew po obu stronach.

Projekt przygotowało konsorcjum Autorskiej Pracowni Architektury Kuryłowicz & Associates i Biura Autorskiego „A i R” Jurkowscy Architekci. Chodniki zlicowano z dawną jezdnią, więc cała szerokość ulicy jest dziś jedną płaszczyzną, bez krawężników. Ustawione wtedy ławki i stół Elipse projektu Macieja Rutkowskiego otrzymały nagrodę w konkursie Śląska Rzecz 2009.

Granit okazał się kłopotliwy w eksploatacji: płyty pękają i odchodzą od podłoża. Pod koniec marca 2020 r. Miejski Zarząd Ulic i Mostów zaczął przekładać nawierzchnię na odcinku od ulicy Mielęckiego do Francuskiej, wymieniając najbardziej zniszczone elementy. Prace przyspieszono, bo pandemia opróżniła wtedy centrum.

Kamienice — numery, daty i architekci

Zabudowa pochodzi głównie z ostatnich dekad XIX i pierwszych lat XX wieku. Udokumentowane metryki ma tylko część pierzei; poniżej te budynki, których daty i autorzy są potwierdzone.

Numer 1 — wzniesiony w 1895 r.; do lat siedemdziesiątych XX wieku działała w nim kawiarnia „Astoria”. Numer 2 — 1901 r., projekt J. Koenigsbergera, modernizm z elementami historyzmu. Numer 7 — 1898 r., projekt Paula Frantziocha. Numer 8 — 1873 r., w rękach rodzin Feige i Steinitz. Numer 10 — 1873 r., projekt Ignatza Grünfelda, styl neorenesansowy; właścicielami bywały rodziny Nebel, Ratka i Neumann. Numer 23 — przełom pierwszej i drugiej dekady XX wieku, neoklasycyzm przechodzący w modernizm. Numer 35 — około 1898 r., późny historyzm; ten budynek trafił do rejestru zabytków 22 lipca 2022 r. pod numerem A/1028/22.

Pełny wyraz katowickiej międzywojennej nowoczesności stoi poza Mariacką — to Drapacz Chmur przy ul. Żwirki i Wigury, kwadrans spacerem przez Rynek.

Kościół Mariacki na końcu osi

Formalnie jest to kościół parafialny Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, plac bł. ks. Emila Szramka 1. To najstarsza zachowana świątynia katolicka w Śródmieściu Katowic.

Budowę rozpoczęto w sierpniu 1862 r., zakończono w listopadzie 1870 r., konsekracja odbyła się 20 listopada 1870 r. Projekt opracował wrocławski architekt Alexis Langer. Neogotyk z wpływami szkoły nadreńskiej, plan krzyża łacińskiego z transeptem, sklepienia krzyżowo-żebrowe. Jedyna wieża ma 71 metrów wysokości i ośmioboczny hełm — to ona zamyka widok z całej długości deptaka. Kościół wpisano do rejestru zabytków 2 lutego 1982 r.

We wnętrzu najciekawsze są witraże: część zaprojektował Adam Bunsch w latach 1936–1939, starsze pochodzą z 1885 r. z firmy F. Kliema. Sześć obrazów wykonał Józef Unierzyski w latach 1928–1930, organy zbudowano w 1969 r. Trzy dzwony odlano w 2001 r. w ludwisarni Felczyńskich w Taciszowie i zawieszono w 2007 r. Elewacje czyszczono w latach 2007–2010, wnętrze odnowiono w latach 2016–2017.

Wejście jest bezpłatne, ale to czynna parafia, nie muzeum: msze odprawiane są codziennie, a niedzielna liturgia o 14:30 jest anglojęzyczna.

Rzeźba Bluesmana nad deptakiem

Nad ulicą wisi na stalowych linach figura mężczyzny z gitarą — balansująca rzeźba Jerzego Kędziory, umieszczona około pięciu metrów nad chodnikiem. Zamontowano ją 12 września 2016 r., odsłonięto 15 września.

Inicjatorem był Leszek Winder, współtwórca zespołu Krzak i muzyk Śląskiej Grupy Bluesowej, który chciał w ten sposób upamiętnić śląskich bluesmanów. Termin odsłonięcia wiąże się z Dniem Polskiego Bluesa, obchodzonym 16 września w rocznicę urodzin B.B. Kinga.

Hałas, cisza nocna i spór z mieszkańcami

Uchwała Rady Miasta Katowice z 30 sierpnia 2010 r. różnicowała godziny pracy ogródków: na Stawowej, Chopina, Wawelskiej, Staromiejskiej, Dyrekcyjnej, Mielęckiego, Dworcowej i na Rynku do 3:00, a na Mariackiej całodobowo. Wojewoda śląski ją zakwestionował, więc w 2011 r. radni przyjęli rozwiązanie prostsze: lokale gastronomiczne w całych Katowicach mogą być otwarte we wszystkie dni tygodnia od 00:00 do 24:00. Miasto nie narzuca im godziny zamknięcia.

Mieszkańcy kamienic reagowali petycjami i interwencjami u władz. Domagali się stałego posterunku policji na Mariackiej, ograniczenia koncertów do kameralnych i kończonych o 22:00 oraz likwidacji ogródka przed budynkiem numer 22. Urząd Miasta odpowiadał, że osoby, które dostały mieszkania w wyremontowanych kamienicach, podpisywały oświadczenia przyjmujące do wiadomości, że ulica będzie tętnić życiem do późnych godzin. Spór wraca co kilka sezonów.

Osobna sprawa to alkohol na wynos. Od 25 lipca 2018 r. w Śródmieściu obowiązuje nocna prohibicja 22:00–6:00. Zakaz dotyczy sklepów i stacji paliw, a nie barów — po dwudziestej drugiej kupisz drinka w lokalu, ale nie puszkę w sklepie za rogiem.

Ogródki i gastronomia

Ogródki gastronomiczne w śródmieściu mogą, zgodnie z zarządzeniem prezydenta Katowic, działać przez cały rok — także zimą. Opłata za zajęcie pasa drogowego wynosi 50 groszy za metr kwadratowy na dobę, tak samo dla ogródka letniego i zimowego. Dla średniej wielkości ogródka na Mariackiej daje to około 600 złotych za siedmiomiesięczny sezon. Dlatego stoliki wyjeżdżają na deptak przy pierwszym cieplejszym dniu i wracają dopiero przy śniegu.

Przy samej Mariackiej lokalne media naliczyły ponad dwadzieścia pubów, klubów i restauracji, a licząc z przyległymi odcinkami ulic św. Stanisława i Mielęckiego — blisko trzydzieści. Skład zmienia się co sezon. Profil jest szeroki: kuchnia śląska, azjatycka, koktajl-bary, kawiarnie i lokale śniadaniowe. Ceny są wyższe niż w bocznych ulicach Śródmieścia; tańsze alternatywy znajdziesz przy pl. Wolności i ul. Stawowej, oba kierunki w zasięgu 10 minut pieszo.

Toalet publicznych na samym deptaku nie ma — najbliższe są w Galerii Katowickiej i przy Rynku. Lokale udostępniają swoje wyłącznie klientom.

Kiedy przyjść, a kiedy odpuścić

Między 9:00 a 12:00 deptak jest pusty — to najlepszy moment na oglądanie fasad i fotografowanie wieży kościoła w osi ulicy. Otwarte są wtedy kawiarnie i lokale śniadaniowe, reszta jeszcze śpi.

Wieczór zaczyna się po 18:00, szczyt przypada w piątki i soboty między 21:00 a 2:00. Kto planuje nocleg przy Mariackiej lub w bezpośrednim sąsiedztwie, powinien wybrać pokój od podwórza.

Z małymi dziećmi rozsądny jest przedział do mniej więcej 18:00 — nawierzchnia jest płaska i bez krawężników, wózek jedzie bez przeszkód, a hałas jest zwyczajny. Po 20:00 ogródki zajmują znaczną część przekroju ulicy i przejazd wózkiem robi się uciążliwy.

Najsłabszy termin to zimowe niedzielne popołudnie: część lokali nieczynna, ulica pusta, a wąski korytarz między kamienicami przeciąga. W listopadzie i grudniu główny ruch przenosi się kilkaset metrów dalej, na Rynek, gdzie działa jarmark bożonarodzeniowy.

Dojazd, parking i okolica

Z dworca Katowice pieszo jest około kilometra, czyli kwadrans spokojnym krokiem, ulicą 3 Maja lub Dworcową. Najbliższe przystanki tramwajowe i autobusowe leżą w rejonie Rynku i placu Wolności. Numery linii zmieniają się w Katowicach przy kolejnych remontach torowisk, więc aktualny układ sprawdź w wyszukiwarce ZTM Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.

Na samą Mariacką nie wjedziesz — to strefa piesza. Okoliczne ulice należą do śródmiejskiej strefy płatnego parkowania (strefa A): poniedziałek–sobota 7:00–17:00, pierwsza godzina 4 zł, niedziele i święta bezpłatnie. Alternatywą jest podziemny parking Galerii Katowickiej — około 1200 miejsc na dwóch poziomach, czynny całą dobę, pierwsza godzina bez opłaty, każda kolejna 4 zł, dopuszczalna wysokość pojazdu 2 metry.

Mariacka jest krótka. Na spacer z zatrzymaniem przy rzeźbie Bluesmana i wejściem do kościoła wystarczy pół godziny.

Lokalizacja

Adres: ul. Mariacka, 40-014 Katowice

Źródła

Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Katowicach — rejestr zabytków województwa śląskiego: kościół par. pw. Niepokalanego Poczęcia NMP (wpis z 2 lutego 1982 r.) oraz kamienica ul. Mariacka 35, poz. A/1028/22 z 22 lipca 2022 r. (dostęp: 28.07.2026)
Urząd Miasta Katowice, karta informatora miejskiego „Ulica Mariacka”, portal.katowice.pl (dostęp: 28.07.2026)
Urząd Miasta Katowice, „Zasady parkowania w Katowicach — opłaty i kontrole” (śródmiejska strefa płatnego parkowania, strefa A), parkowanie.katowice.eu (dostęp: 28.07.2026)
Parafia Niepokalanego Poczęcia NMP w Katowicach, „Msze św.” — porządek nabożeństw, mariacki.katowice.pl (dostęp: 28.07.2026)
Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia, „Remont ulicy Mariackiej w Katowicach”, metropoliagzm.pl, 30.03.2020 (dostęp: 28.07.2026)
Redakcja, „Katowice bez ciszy nocnej. Można się bawić do woli” — uchwała Rady Miasta Katowice o godzinach otwarcia lokali gastronomicznych, Dziennik Zachodni (dostęp: 28.07.2026)
Redakcja, „Katowice mają problem z Mariacką” — konflikt mieszkańców z lokalami, portalsamorzadowy.pl (dostęp: 28.07.2026)
Redakcja, „Katowice: ogródki gastronomiczne mogą stać przez cały rok” — stawki za zajęcie pasa drogowego, Dziennik Zachodni (dostęp: 28.07.2026)
APCOA Parking / Galeria Katowicka — parking podziemny, liczba miejsc i cennik, galeriakatowicka.eu (dostęp: 28.07.2026)
Wikipedia, hasła „Ulica Mariacka w Katowicach”, „Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Katowicach”, „Pomnik bluesmana w Katowicach” (dostęp: 28.07.2026)

Najczęstsze pytania

O której na Mariackiej robi się głośno i do której to trwa?

Realny wieczór zaczyna się po 18:00, szczyt przypada w piątki i soboty między 21:00 a 2:00. Katowice nie narzucają lokalom gastronomicznym godziny zamknięcia — od 2011 r. mogą być otwarte we wszystkie dni tygodnia przez całą dobę. Koniec nocy zależy więc od frekwencji, nie od przepisu.

Czy w lokalach na Mariackiej obowiązuje cisza nocna?

Nie w rozumieniu godzin otwarcia. Uchwała rady miasta z 2011 r. dopuszcza działalność lokali gastronomicznych w całych Katowicach od 00:00 do 24:00. Wcześniejsza uchwała z 30 sierpnia 2010 r. przewidywała dla Mariackiej ogródki całodobowe, a dla sąsiednich ulic limit do 3:00, ale zakwestionował ją wojewoda śląski.

Gdzie zaparkować w pobliżu?

Na deptak nie ma wjazdu. Okoliczne ulice leżą w strefie A płatnego parkowania: poniedziałek–sobota 7:00–17:00, pierwsza godzina 4 zł, niedziele i święta bezpłatnie. Najbliższy duży parking kryty to podziemie Galerii Katowickiej — około 1200 miejsc, czynne całą dobę, pierwsza godzina gratis, kolejne po 4 zł, limit wysokości 2 m.

Czy to miejsce dla rodziny z dziećmi?

Za dnia tak. Nawierzchnia jest płaska i pozbawiona krawężników, więc wózek jedzie swobodnie, a do 18:00 hałas jest zwyczajny. Po 20:00 ogródki zajmują dużą część szerokości ulicy i robi się ciasno. W niedzielę o 11:30 w kościele Mariackim odprawiana jest msza dla dzieci w kaplicy.

Jak dojechać na Mariacką?

Z dworca Katowice około kilometra pieszo, mniej więcej kwadrans, przez ulicę 3 Maja lub Dworcową. Ulica zaczyna się przy skrzyżowaniu Dworcowej i Mielęckiego, nie bezpośrednio przy Rynku. Przystanki tramwajowe i autobusowe znajdują się w rejonie Rynku i placu Wolności — aktualne numery linii sprawdź w wyszukiwarce ZTM GZM.

Czy nocą na Mariackiej jest bezpiecznie?

Publicznych statystyk przestępczości w podziale na pojedyncze ulice miasto nie udostępnia, więc nie da się tego uczciwie zmierzyć. Faktem jest, że mieszkańcy kamienic postulowali utworzenie stałego posterunku policji na Mariackiej oraz ograniczenie głośnych koncertów. Od 25 lipca 2018 r. w Śródmieściu działa nocna prohibicja 22:00–6:00, ale obejmuje sklepy i stacje paliw, a nie bary.

Czy do kościoła Mariackiego można wejść i ile to kosztuje?

Wejście jest bezpłatne, obiekt jest dostępny w godzinach nabożeństw. Msze w dni powszednie o 7:00 i 18:30 (w wakacje o 8:00 i 18:30), w niedziele o 8:00, 10:00, 11:30, 13:00 i 18:30, a o 14:30 po angielsku. To czynna parafia, więc zwiedzanie w trakcie liturgii nie wchodzi w grę.